Houwaert’s Hovawart

ECVO-oogonderzoek: oog voor gezondheid

Een belangrijk onderdeel van ons gezondheidsbeleid is het ECVO-oogonderzoek.

ECVO staat voor European College of Veterinary Ophthalmologists. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door hiervoor bevoegde dierenartsen, volgens een Europees vastgesteld protocol.

Het doel is om erfelijke en vermoedelijk erfelijke oogaandoeningen zo vroeg mogelijk op te sporen.

Waarom vinden wij dit onderzoek belangrijk?

Niet alle oogafwijkingen zijn al op jonge leeftijd zichtbaar. Een hond kan prima functioneren, terwijl er toch sprake is van een afwijking die zich pas op latere leeftijd openbaart en gevolgen kan hebben voor het gezichtsvermogen.

Door onze fokdieren regelmatig te laten onderzoeken, kunnen eventuele afwijkingen tijdig worden ontdekt. Zo kunnen we hiermee rekening houden bij onze fokkeuzes en blijven we ons inzetten voor gezonde honden.


Wat onderzoekt de ECVO-oogtest?

Tijdens het ECVO-onderzoek worden verschillende onderdelen van het oog zorgvuldig onderzocht. Daarbij wordt gekeken naar erfelijke en mogelijk erfelijke afwijkingen, maar ook naar andere aandoeningen die de gezondheid van het oog kunnen beïnvloeden.

Onder andere de volgende afwijkingen worden beoordeeld:

  • Cataract (staar): vertroebeling van de ooglens, waardoor het gezichtsvermogen kan verminderen.
  • PRA (progressieve retina-atrofie): een groep erfelijke aandoeningen waarbij het netvlies geleidelijk achteruitgaat. Dit kan uiteindelijk tot blindheid leiden.
  • Entropion en ectropion: afwijkingen waarbij de oogleden respectievelijk naar binnen of naar buiten krullen.
  • MPP (membrana pupillaris persistens): restanten van embryonaal weefsel in het oog die na de geboorte aanwezig kunnen blijven.
  • Retinadysplasie: een afwijkende ontwikkeling van het netvlies.
  • Overige oogafwijkingen: ook de lens, het hoornvlies en andere structuren van het oog worden beoordeeld.

Niet al deze afwijkingen komen even vaak voor bij de Hovawart. Juist daarom vinden we een breed oogonderzoek belangrijk. Het geeft inzicht in de ooggezondheid van onze fokdieren en helpt om eventuele afwijkingen tijdig te signaleren.


Hoe verloopt het ECVO-onderzoek?

Het ECVO-oogonderzoek is voor de meeste honden weinig belastend. Het onderzoek wordt uitgevoerd zonder narcose.

Vooraf controleert de dierenarts de identiteit van de hond aan de hand van het chipnummer.

Daarna worden de ogen zorgvuldig onderzocht met speciale apparatuur. Meestal krijgt de hond oogdruppels toegediend om de pupillen te verwijden. Hierdoor kan de dierenarts ook de dieper gelegen structuren van het oog goed beoordelen.

Met behulp van onder andere een spleetlamp en een oogspiegel worden de verschillende onderdelen van het oog nauwkeurig bekeken.

Na afloop worden de bevindingen vastgelegd in een officieel ECVO-onderzoeksrapport. Hierin staat welke afwijkingen eventueel zijn vastgesteld.


Wat betekent de uitslag voor onze fokdieren?

Wanneer een hond bij het ECVO-onderzoek vrij wordt bevonden van een bepaalde erfelijke oogafwijking, betekent dit dat er op het moment van onderzoek geen klinische aanwijzingen voor die aandoening zijn gevonden.

Dat is natuurlijk positief, maar biedt geen levenslange garantie. Sommige oogaandoeningen ontwikkelen zich namelijk pas op latere leeftijd.

Een regulier ECVO-onderzoeksrapport is daarom in beginsel twaalf maanden geldig. Voor honden die worden ingezet voor de fokkerij is het belangrijk om het oogonderzoek tijdig te herhalen.

Wordt er een afwijking vastgesteld, dan betekent dit niet automatisch dat de hond niet meer voor de fokkerij kan worden ingezet. De aard en ernst van de afwijking, het eventuele erfelijke risico en de geldende fokadviezen spelen daarbij een belangrijke rol.

Voor bepaalde aandoeningen adviseert het ECVO om niet met het betreffende dier te fokken.
Daarnaast kunnen specifieke foknormen van de Raad van Beheer van toepassing zijn.
Deze nemen we uiteraard mee bij het maken van verantwoorde fokkeuzes.


Waarom wij het ECVO-onderzoek hebben gekozen

De Raad van Beheer stelt ECVO-oogonderzoek verplicht. Maar voor ons is dat niet de enige reden om dit onderzoek op te nemen in ons fokbeleid.

Bij Houwaert's Hovawart vinden we dat verantwoord fokken betekent dat je bereid bent kritisch naar je eigen werkwijze te blijven kijken en deze waar mogelijk te verbeteren.

Onderzoeksmethoden veranderen, wetenschappelijke inzichten ontwikkelen zich en nieuwe kennis kan aanleiding zijn om bestaande keuzes opnieuw te beoordelen.

Daarom hebben wij besloten het ECVO-oogonderzoek niet alleen als verplichting te zien, maar het ook nadrukkelijk als vast onderdeel van ons eigen fokbeleid op te nemen.

Niet omdat we willen suggereren dat oogproblemen een groot probleem vormen binnen de Hovawart, maar omdat we vinden dat preventief onderzoek en betrouwbare informatie bijdragen aan weloverwogen fokkeuzes.

Wat we niet onderzoeken, kunnen we immers ook niet goed beoordelen.


ECVO-oogonderzoek over de grens

Een hond met een Nederlandse stamboom hoeft niet per se in Nederland te worden onderzocht. Ook een ECVO-oogonderzoek in het buitenland is mogelijk, mits het wordt uitgevoerd door een bevoegde ECVO-onderzoeker.

Om het onderzoeksresultaat bij de Raad van Beheer te kunnen laten registreren, moeten het officiële onderzoeksrapport en de benodigde documenten correct worden aangeleverd. Daarbij is het belangrijk dat de buitenlandse onderzoeker bevoegd is om officiële ECVO-oogonderzoeken uit te voeren en dat alle vereiste gegevens en handtekeningen aanwezig zijn.

Een Hovawart kan dus bijvoorbeeld in Duitsland, België of Frankrijk worden onderzocht, zonder dat daarvoor opnieuw een oogonderzoek in Nederland nodig is.

Buitenlandse dekreuen

Voor buitenlandse dekreuen geldt een vergelijkbare, maar niet helemaal dezelfde situatie.

Wanneer een reu staat ingeschreven bij een erkend buitenlands stamboek, kunnen officiële buitenlandse onderzoeksresultaten worden gebruikt, mits deze voldoen aan de toepasselijke Nederlandse foknormen.

Ons advies aan fokkers is om vooraf altijd te controleren of het buitenlandse ECVO-onderzoek en het bijbehorende onderzoeksrapport voldoen aan de eisen van de Raad van Beheer en de geldende foknormen.

Zo voorkom je dat een onderzoeksresultaat achteraf niet wordt geaccepteerd bij de registratie van een nest.


Nieuwe foknormen van de Raad van Beheer

De Raad van Beheer heeft in 2026 voor alle hondenrassen foknormen gepubliceerd.

Vanaf 1 oktober 2026 wordt actief gecontroleerd of ouderdieren op de dekdatum voldoen aan de voor het betreffende ras geldende foknormen.

Deze normen hebben onder andere betrekking op gezondheidsonderzoeken en bepaalde onderzoeksuitslagen die voor de fokkerij niet worden geaccepteerd.

Voor de Hovawart moeten fokkers daarom vooraf controleren welke onderzoeken en uitslagen volgens de actuele rasgebonden foknormen vereist zijn.

De nieuwe regels maken het extra belangrijk om onderzoeksresultaten tijdig te laten uitvoeren en correct te laten registreren.

Ook bij het gebruik van buitenlandse dekreuen moet vooraf duidelijk zijn of de beschikbare documenten voldoen aan de Nederlandse eisen.

Een buitenlandse onderzoeksuitslag kan betrouwbaar en officieel zijn, maar dat betekent niet automatisch dat deze zonder verdere controle aan alle Nederlandse fokvoorwaarden voldoet.

Wij adviseren daarom om bij twijfel ruim vóór de geplande dekking contact op te nemen met de Raad van Beheer.


Het belang van betrouwbare onderzoeksresultaten

Een belangrijk uitgangspunt binnen ons fokbeleid is dat we uitsluitend willen werken met betrouwbare en controleerbare onderzoeksresultaten.

Daarom hechten we grote waarde aan officiële onderzoeksrapporten van erkende onderzoeksinstanties en laboratoria. Een mondelinge mededeling dat een hond gezond is, kan waardevol zijn, maar is geen vervanging voor een officieel onderzoeksresultaat.

Door onderzoeksgegevens zorgvuldig te verzamelen en waar mogelijk met elkaar te vergelijken, ontstaat op langere termijn een steeds beter beeld van de gezondheid binnen onze Hovawartpopulatie.

Daarbij kijken we verder dan alleen de ouderdieren. Ook onderzoeksresultaten van nakomelingen, nestgenoten en oudere honden kunnen waardevolle informatie opleveren.

Wie uitsluitend naar de eigen ouderdieren kijkt, mist mogelijk belangrijke informatie. Juist door gegevens van meerdere honden en generaties bij elkaar te brengen, krijgen we meer inzicht in gezondheidskenmerken en mogelijke erfelijke aandachtspunten binnen bepaalde familielijnen.


Gezondheid is meer dan een onderzoeksrapport

Hoe belangrijk gezondheidsonderzoeken ook zijn, een gezonde Hovawart is meer dan een verzameling goede uitslagen.

Ook karakter, gedrag, bouw, vitaliteit en het dagelijks functioneren van de hond verdienen onze aandacht. Een Hovawart moet niet alleen lichamelijk gezond zijn, maar ook beschikken over de eigenschappen die dit bijzondere ras kenmerken.

Daarom besteden wij naast gezondheidsonderzoeken veel aandacht aan gedragstesten, het beoordelen van nakomelingen en het volgen van onze honden gedurende hun leven.

Tijdens onze jongehondendagen en andere bijeenkomsten proberen we een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de ontwikkeling van onze honden.

Hoe gedragen ze zich tegenover mensen en andere honden? Hoe reageren ze op onverwachte situaties? En hoe ontwikkelen hun bouw en beweging zich?

Al deze observaties en ervaringen leveren waardevolle informatie op die we kunnen meenemen bij toekomstige fokbeslissingen.


Na tientallen jaren ervaring in de Hovawartfokkerij zijn wij ervan overtuigd dat het delen van kennis een van de belangrijkste voorwaarden is voor vooruitgang.

Geen enkele fokker beschikt over alle antwoorden. Ook kunnen we niet voorkomen dat er ooit een hond met een erfelijke aandoening wordt geboren.

Wat we wél kunnen doen, is zo goed mogelijk gebruikmaken van de kennis, inzichten en onderzoeksmethoden die ons ter beschikking staan.

Dat vraagt om een open houding, de bereidheid om kritisch naar onze resultaten te blijven kijken en de flexibiliteit om onze werkwijze waar nodig aan te passen.

Ook internationale samenwerking speelt hierin een belangrijke rol.

De Hovawartpopulatie houdt immers niet op bij de Nederlandse grens. Het uitwisselen van betrouwbare onderzoeksgegevens met buitenlandse fokkers kan bijdragen aan een breder beeld van de gezondheid en genetische diversiteit binnen ons ras.

Een verantwoord fokbeleid is nooit af. Het blijft zich ontwikkelen.

Met de uitbreiding van onze gezondheidsonderzoeken, waaronder het ECVO-oogonderzoek, zetten wij opnieuw een stap in die richting.

Niet om zoveel mogelijk certificaten te verzamelen, maar omdat we willen blijven werken aan wat uiteindelijk het allerbelangrijkste is:

Gezonde, sociale en rastypische Hovawarts, waar hun eigenaren nog jarenlang met plezier van kunnen genieten.

Kees van Gorp
Houwaert's Hovawart


Bronnen en aanvullende informatie

  • Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland – Foknormen, rasinformatie Hovawart en officiële onderzoeksreglementen: www.houdenvanhonden.nl
  • European College of Veterinary Ophthalmologists (ECVO) – Richtlijnen voor erfelijke oogafwijkingen, onderzoeksprotocollen en fokadviezen: www.ecvo.org
  • Fédération Cynologique Internationale (FCI) – Internationale kynologische richtlijnen en rasstandaarden: www.fci.be
  • Van Haeringen Laboratorium (VHL) – Informatie over genetische onderzoeken, Combibreed en DNA-testen bij honden: www.combibreed.nl

De voorwaarden voor gezondheidsonderzoeken en de registratie daarvan kunnen veranderen. Raadpleeg daarom vóór een geplande dekking altijd de actuele foknormen en onderzoeksreglementen van de Raad van Beheer.